Cùng một mẻ mật, người cất chỗ mát giữ được lâu hơn hẳn người để trên nóc tủ gần bếp.
Ở Tây Nguyên thì đêm lạnh mùa khô làm đàn tích trữ chậm hơn vùng thấp, nên việc cất giữ càng cần để ý.
Mật ong dú luôn có men vi sinh sống trong đó. Ở nhiệt độ mát, men hoạt động chậm, mật đổi vị từ từ.
Nhiệt độ càng cao men càng nhanh. Chai mật để trên nóc tủ gần bếp, hoặc trong xe hơi đậu ngoài nắng, có thể lên men rõ chỉ sau vài tuần.
Điều này không có nghĩa mật hỏng ngay. Nó chỉ chua đậm dần, tới lúc nào đó thì gắt và có mùi men.
Vì vậy chọn chỗ cất là việc đơn giản nhất mà lại hiệu quả nhất.
| Nơi cất | Giữ được | Ghi chú |
|---|---|---|
| Chỗ mát trong nhà, tránh nắng | Nhiều tháng | Lựa chọn tốt nhất |
| Tủ bếp gần bếp nấu | Nhanh đổi vị | Nên tránh |
| Ngoài hiên có nắng chiếu | Vài tuần là rõ | Không nên |
| Tủ lạnh ngăn mát | Rất lâu | Mật đặc lại, rót khó |
| Trong xe đậu nắng | Hỏng nhanh | Tuyệt đối tránh |
| Kho hàng khi gửi đi xa | Rủi ro cao | Chọn chuyến nhanh |
Chai thuỷ tinh miệng nhỏ tốt hơn chai miệng rộng, vì ít không khí tiếp xúc bề mặt mật.
Rót gần đầy, chừa một khoảng nhỏ thôi. Chai vơi nửa thì phần không khí bên trên đẩy nhanh quá trình biến đổi.
Nếu dùng dần trong nhiều tháng thì chia thành nhiều chai nhỏ, mở tới đâu dùng tới đó.
Nắp phải kín và khô. Nhiều người nhớ tráng chai mà quên nắp.
Để tủ lạnh giữ được rất lâu, nhưng có hai điều cần biết.
Mật sẽ đặc lại, rót khó hơn. Để ra ngoài một lúc là trở lại bình thường, không cần hâm nóng.
Đừng lấy ra vào liên tục. Mỗi lần chênh lệch nhiệt độ là hơi nước ngưng tụ trong chai, mà nước là thứ đẩy nhanh lên men.
Nếu đã quyết để tủ lạnh thì cứ để hẳn. Còn nếu dùng thường xuyên thì chỗ mát trong nhà tiện hơn.
Mở nắp nghe xì mạnh, mật trào lên. Mùi cồn rõ như rượu nhẹ. Vị gắt cổ, mất hẳn hậu ngọt.
Ba dấu hiệu đó cùng lúc thì mật đã lên men quá đà, không nên dùng.
Còn nếu chỉ chua đậm hơn lúc mới mà vẫn thơm, vẫn có hậu ngọt, thì bình thường. Mật ong dú vốn thay đổi theo thời gian.
Ở Mật Ngon, khách được dặn cất chỗ mát và tránh nắng ngay khi nhận hàng.
Một chỗ hay bị bỏ qua là ánh sáng. Chai để trên kệ có nắng chiếu vào buổi chiều sẽ xuống nhanh, dù nhiệt độ phòng vẫn mát. Nếu không có chỗ tối thì dùng chai màu sẫm hoặc để trong hộp giấy cũng đủ. Chỉ cần chắn được ánh nắng trực tiếp là đã khác nhiều.
Cất đúng cách thì nhiều tháng tới hơn một năm, chỉ là vị chua đậm dần.
Không bắt buộc. Nếu để thì cứ để hẳn, đừng lấy ra vào liên tục.
Không sao, để ra ngoài một lúc là trở lại bình thường. Đừng hâm nóng.
Càng nhanh càng tốt. Nếu dùng chậm thì nên chia sang chai nhỏ.
Cất chỗ mát, tránh nắng, không để gần bếp, và chia chai nhỏ nếu dùng dần.
Sản lượng thấp, giá không rẻ, có mùa hết hàng và vị lại chua. Vậy điều gì đã giữ người ta gắn bó lại qua nhiều năm liền.
Không ít khách sau vài mùa mua mật thì muốn tự nuôi thử vài tổ. Những điều nên biết trước khi bước hẳn sang phía bên kia.
Khi khách biết hỏi đúng câu, người bán buộc phải nắm rõ nguồn gốc. Vai trò của người mua trong việc giữ chất lượng chung.
Không phải ai cũng hợp, và nói thẳng điều đó thì tốt hơn cho cả hai bên. Vài trường hợp nên cân nhắc kỹ trước khi quyết mua.
Món quà hiếm và có câu chuyện, nhưng cũng là món dễ bị hiểu nhầm nhất. Kinh nghiệm từ cả phía người tặng lẫn người nhận.
Tổng hợp các hiểu nhầm hay gặp nhất và lý do thật đằng sau từng cái một. Phần lớn đều đến từ việc đem so với mật ong thường.
Hương vị mật ong dú và cách thưởng thức: vị chua đặc trưng, khác biệt theo vùng hoa, cách dùng hằng ngày, pha chế, kết hợp món ăn. Người đọc là người tiêu dùng chứ không phải người nuôi.